BonAir
بن ایر

یافته هایی تازه از مجموعه شیخ شهاب الدین اهری

یافته هایی تازه از مجموعه شیخ شهاب الدین اهری

گمانه زنی برای تعیین عرصه و حریم مجموعه شیخ شهاب الدین اهری در آذربایجان شرقی به یافته های جدیدی منجر گردید.


به گزارش بن ایر به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، مهدی کاظم پور ـ سرپرست هیأت دیرینه شناسی ـ با بیان این خبر اظهار داشت: مجموعه شیخ شهاب الدین اهری در بالای یک تپه مدور شنی و در داخل بوستانی به همین نام در جنوب شهر اهر قرار گرفته که برپایه مستندات تاریخی، شالوده ای از دوره ایلخانی دارد و شامل قسمت های خانقاه، چینی خانه، صحن، مناره ها و غرفه های مختلف است.
به قول این باستان شناس، در دوره های بعدی خصوصا دوره های تیموری و صفوی، الحاقاتی به این مجموعه افزوده شده و به شکل کنونی درآمده و برپایه شواهد موجود در اطراف این بقعه، مجموعه بناهای عام المنفعه نظیر کاروانسرا، حمام، آب انبار و برخی فضاهای رفاهی وجود داشته که امروز از هیچ کدام اطلاعاتی در دست نیست.
کاظم پور ضمن اشاره به دخالت مستقیم نیروهای عثمانی و روس به ترتیب در دوره صفویه و قاجار در تخریب و نابودی این مجموعه، اظهار داشت: خیلی از آثار پرارزش و فضاهای این مکان از بین رفته و امروزه فقط خانقاه برای ما به یادگار مانده است.
وی ادامه داد: در دوره های مختلف تاریخی استفاده از این مکان بعنوان مکانی مقدس برای تدفین سبب تبدیل بخش های مختلف آن به گورستانی عظیم شده که همین مساله آثار بر جای مانده را به شدت گرفتار صدمه کرده است.
عضو هیات علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز در تشریح مراحل اجرای گمانه زنی بقعه شیخ شهاب الدین اهری بعد از دریافت مجوز از پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، به انجام مطالعات و بررسی های میدانی پیش از انتخاب موقعیت گمانه ها به علت وسعت محل اشاره نمود و اظهار داشت: مجموعا در زمان مقرر ۲۰ گمانه در بخش های مختلف مجموعه بوجود آمده که از این تعداد ۹ گمانه بدون آثار و ۱۱ گمانه دارای آثار بودند.
این دیرینه شناس ضمن اشاره به نتایج برنامه گمانه زنی مجموعه شیخ شهاب الدین اهری، اظهار نمود: این مجموعه بالای یک پشته و تپه شنی مدوری که شیب آن تا اطراف رود اهرچایی امتداد می یابد بوجود آمده است که به علت قرارگیری در ارتفاع بالا و نزدیکی به رود اهرچایی دارای هوایی بسیار متبوع بوده و علاوه بر آن یکی از تپه های مرتفع در دشت اهر است که به تمام نقاط شهر احاطه کامل دارد.
وی ادامه داد: در دوره های مختلف تاریخی، این مکان مورد توجه قرار گرفته و به دور از هیاهوی شهری مکانی مناسب برای انجام برخی مراسم های دینی و ملی را فراهم آورده است.


کاظم پور اظهار داشت: به علت موقعیت استراتژیک این تپه در مرحله اول، فرض بر این بود که این منطقه در دوره پیش از اسلام خصوصا دوره اورارتو هم مورد استفاده بوده است، ولی در گمانه زنی مشخص شد این مکان نه تنها در این دوره مورد استفاده نبوده، بلکه در هیچ دوره از تاریخ در آن استقراری وجود نداشته و تنها مکانی مذهبی برای برگزاری مراسم ها و تدفین شخصیت های بزرگ ملی و مذهبی منطقه بوده است.
این دیرینه شناس افزود: اینکه تدفین از چه دوره ای در این مکان انجام شده نیازمند جستجوهای بیشتر دیرینه شناسی است، ولی در گمانه زنی کشف داغ مقبره ای از دوره سلجوقی نشان داده است که حتی پیشتر از دوره ایلخانی، این مکان برای تدفین انتخاب و تدفین هایی در این قسمت انجام شده است.
کاظم پور اظهار داشت: شواهد دیرینه شناسی نشان داده است همزمان با دوره ایلخانی در بخش های مختلف این بقعه بناهایی وجود داشته که در ارتباط با مجموعه بنا و بنای فعلی بوده، ولی در دوره های مختلف به علت دخالت های انسانی از بین رفته اند.
مجموعه شیخ شهاب الدین اهری همچون آثار استان آذربایجان شرقی است که چندین بار پیشنهاد ثبت جهانی آن به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی پیشنهاد داده شده است. این درحالی است که در حریم این بقعه ساخت و سازهایی انجام شده است. دیماه سال ۹۹ هم دادستان عمومی و انقلاب اهر لازمه ثبت جهانی شدن بقعه شیخ شهاب الدین اهری را در مرحله اول، آزادسازی حریم آن دانسته بود.



1400/05/04
21:16:19
5.0 / 5
188
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۳ بعلاوه ۱